ADRESACI PROGRAMU
Populacja, grupa osób do których program jest skierowany i wśród, których zmiana definiowana przez główny cel powinna wystąpić.

AGENCI ZMIANY
Grupy i osoby wykonujące różne związane z programem, skoordynowane zadania umożliwiające osiągniecie założonego celu.

ANIMATORZY
Osoby inicjujące dotarcie do adresatów programu i zapewniające ich uczestnictwo w zaplanowanych działaniach.

BYŁY UZALEŻNIONY
Osoba, która wcześniej używała narkotyków i jest uzależniona, ale od jakiegoś czasu utrzymuje abstynencje. Okres abstynencji potrzebny do tego aby powiedzieć, że ktoś jest "byłym uzależnionym" nie jest zdefiniowany.

CEL PROGRAMU GŁÓWNY
Główna, generalna zmiana jaka powinna być możliwa do zaobserwowania po realizacji programu. Definicja celu głównego powinna zawierać krótki opis tego co powinno ulec zmianie, najlepiej w kategoriach ilościowych i z uwzględnieniem terminu, kiedy zakładany cel ma zostać osiągnięty. Zawsze należy pamiętać, że program jest tworzony po to aby uznawane za problematyczne, niepożądane zjawiska społeczne eliminować, ograniczać lub modyfikować tak aby ograniczać ich niepożądane konsekwencje.

CEL PROGRAMU SZCZEGÓŁOWE
Wszystkie cele pośredniczące w procesie osiągania celu głównego. Także osiągnięcie tych celów powinno być mierzalne i termin ich osiągnięcia ustalony.

DETOKSYKACJA
Medyczna interwencja, której celem jest usunięcie z organizmu narkotyku i/lub substancji powstających na skutek jego metabolizmu oraz zmniejszenie poziomu objawów abstynencyjnych.

EKSPERYMENTUJĄCY Z NARKOTYKAMI
Osoba, która miała kontakt z narkotykiem nie więcej niż klika razy. Termin ten niekiedy odnoszony jest do osób używających narkotyku dłużej , ale bardzo rzadko i nieregularnie.

EWALUACJA
Systematyczne i metodologicznie poprawne gromadzenie i analiza danych związanych z wdrożeniem programu w celu oszacowania jego efektywności i skuteczności

EWALUACJA KOŃCOWA BEZPOŚREDNIA (outcome)
Oszacowanie czy i w jakim stopniu końcowe rezultaty programu są zgodne z zakładanymi przy jego rozpoczynaniu celami, dokonywana bezpośrednio po zakończeniu programu.

EWALUACJA KOŃCOWA ODROCZONA (impact)
Dokonywana po jakimś czasie od zakończenia programu w celu oszacowania czy i w jakim stopniu uzyskane rezultaty są trwałe.

EWALUACJI METODA
Metodologia lub podejście używane w procesie ewaluacji. Zarówno badania ilościowe jak i jakościowe mogą być stosowne.

EWALUACJA PLANOWANIA
Dotyczy fazy planowania i tworzenia programu. Powinna rozpoczynać się w momencie, gdy idea wdrożenia programu jest na tyle konkretna, że jego cele i metody ich osiągania są zwerbalizowane. Chodzi o zbadanie logicznej poprawności programu, refleksję nad dostępnością środków jego realizacji. Ewaluacja planowania umożliwia odnalezienie tych elementów programu, które wymagają korekty przed przystąpieniem do jego realizacji.

EWALUACJA PROCESU (FORMATYWNA)
Dokonywana jest w trakcie realizacji. Jest to systematyczne monitorowanie przebiegu procesu realizacji i zmian jakie w tym procesie zachodzą. Stwarza możliwość wprowadzania niezbędnych zmian i korekt.

EWALUACJI NARZĘDZIA
Specyficzne instrumenty zastosowane w procesie ewaluacji np., kwestionariusze, wywiady grupowe (focus groups), dane statystyczne itp.

EWALUACJI WSKAŹNIKI
Możliwe do zmierzenia elementy zmieniające się pod wpływem zastosowania programu świadczące o osiągnięciu założonych celów.

EWALUACJI ŹRÓDŁA
Zasoby ludzkie i źródła finansowe użyte w procesie ewaluacji.

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU
Logiczne lub teoretyczne uzasadnienie wyboru takich a nie innych metod działania służących osiągnięciu założonego celu. Metody działania mogą być zapożyczone z dostępnych "gotowych" projektów, lub stanowić zupełnie nowe podejście. Wówczas konieczne jest sformułowanie hipotez będących podstawą wyboru metod działania.

KONSUMENT NARKOTYKÓW
Osoba używająca narkotyków wielokrotnie.

NISKOPROGOWA OFERTA
Usługi mające na celu pomóc osobom uzależnionym przetrwanie i zapobieganie ich dalszej społecznej degradacji. Tego typu placówki przyjmują klientów z niekiedy minimalną motywacją do zmiany i oferują im podstawowe środki higieny i wyżywienie. Zakłada się, że taka oferta stwarza szansę na nawiązanie kontaktu z tak zwaną "ukrytą populacją" narkomanów.

OGRANICZANIE SZKÓD (harm reduction)
Wszelkie działania podejmowane w celu zmniejszenia rozpowszechnienia szkodliwych wzorów konsumpcji, ograniczenia związanych z używaniem narkotyków społecznych i zdrowotnych problemów oraz związanych z narkotykami zgonów.

OPIEKA PO TERAPII (After Care)
Działania podejmowane w celu ułatwienia osobom uzależnionym włączenie się w nurt życia społecznego. Zwykle chodzi o pomoc w zachowaniu równowagi psychicznej i pomoc w zdobyciu pracy umożliwiającej samodzielne funkcjonowanie finansowe. Często taka pomoc jest ostatnim etapem terapii długoterminowych.

PRACA W ŚRODOWISKU NARKOMANÓW (Outreach work)
Zwykle lokalne działania podejmowane w celu nawiązania kontaktu z osobami, które nie korzystają z innych, dostępnych form pomocy. Kluczowym elementem tego podejścia jest nawiązywanie i utrzymywanie bliskiego kontaktu z grupami wysokiego ryzyka w środowisku, w którym na co dzień funkcjonują. Praca w środowisku może mieć na celu zarówno profilaktykę jak i leczenie a także poradnictwo dla nie leczonych narkomanów.

PROGRAM
Pewna liczba skoordynowanych działań podejmowanych dla osiągnięcia konkretnie sformułowanej zmiany (celu).

PROGRAMY SUBSTYTUCYJNE
Skoordynowane działania podejmowane w celu umożliwienia narkomanom dostępu do alternatywnej substancji (przeważnie metadonu). Substancja alternatywna jest podawana pod medyczną kontrolą co ogranicza medyczne problemy związane z używaniem narkotyku oraz ryzyko zakażenia HIV. Zastępowanie narkotyku substytutem może by elementem krótko i średnioterminowej terapii, której celem jest abstynencja od narkotyku. Może też być elementem długotrwałej terapii podtrzymującej.

PROGRAMY WIĘZIENNE
Różne interwencje podejmowane wobec konsumentów narkotyków, którzy weszli w kontakt z systemem penitencjarnym. Mogą to być działania oferowane dla aresztantów, osób przed i w trakcie odbywania kary a także po opuszczeniu więzienia.

PROGRAMY W SPOŁECZNOŚCIACH LOKALNYCH
Działania podejmowane na poziomie lokalnej społeczności stymulujące zaangażowanie lokalnych instytucji i pojedynczych mieszkańców. Działania na poziomie lokalnym mogą dotyczyć zarówno profilaktyki jak i innych form ograniczania popytu na narkotyki np. pomocy osobom uzależnionym. Zakłada się, że zintegrowana współpraca wielu osób i instytucji przyczynia się do poprawy kontekstu społecznego w którym wdrażany jest program.
Wydaje się, że w Polsce optymalnym obszarem działań nazywanych lokalnymi jest poziom gminy. Poziom gminy jest "złotym środkiem" pomiędzy pozbawionym nieformalnych więzów społecznych poziomem dużego miasta a społecznie bliskim, ale ubogim w zasoby finansowe i kadrowe poziomem osiedla mieszkaniowego.

SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA
Nie istnieje jednoznaczna definicja terminu "społeczność lokalna". Pojęcie to jest bardzo pojemne i może być używane zarówno w odniesieniu do mieszkańców małego osiedla mieszkaniowego jak i całej gminy, a nawet dużego miasta.

UZALEŻNIONY OD NARKOTYKÓW
Osoba, która okresowo lub chronicznie jest w stanie intoksykacji z powodu użycia substancji psychaktywnych. Zwykle osoby takie odczuwają przymus używania preferowanej substancji i mają duże problemy aby dobrowolnie przestać lub ograniczyć używanie. Zwykle występuje zjawisko podwyższonej tolerancji a objawy abstynencyjne towarzyszą próbom zaprzestania używania.

ŹRÓDŁA DANYCH
Źródłem danych mogą być wyniki badań (zarówno ilościowych jak i jakościowych) oraz informacje dostarczane przez instytucje, które prowadzą statystyki. Źródłem danych nie są swobodnie wypowiadane opinie na temat np. rozpowszechnienia używania narkotyków jeśli nie są w żaden sposób udokumentowane.